ELMO: innowacyjna estońska sieć stacji szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych

Przez News Editor / Uaktualniono: 24 Aug 2015

W 2011 r. w Estonii wystartował ambitny ogólnokrajowy program e-mobilności mający na celu zachęcanie obywateli do zakupu pojazdów elektrycznych. Inicjatywa obejmowała przyznawanie grantów na zakup pojazdów elektrycznych, prowadzenie kampanii informacyjnych, przygotowanie projektu wspólnego korzystania z pojazdów elektrycznych i wyposażenie w takie pojazdy pracowników socjalnych.

Jednak by nadać tym projektom wspólny bieg i zagwarantować sukces całego przedsięwzięcia, kraj potrzebował odpowiedniej infrastruktury technicznej. W związku z tym w marcu 2011 r. w Estonii powstała pierwsza na świecie innowacyjna ogólnokrajowa sieć stacji szybkiego ładowania – ELMO.

Context 

Estonia to niewielkie państwo w północnej części wschodniej Europy, którego powierzchnia wynosi 45 227 km2, a populacja liczy 1,3 mln osób. Stopień zurbanizowania kraju to 70%, a ponad jedna trzecia populacji zamieszkuje obszary miejskie. Odsetek Estończyków podróżujących samochodami wynosi 53%, z kolei komunikację miejską wybiera 23% obywateli, a kolejne 23% przemieszcza się rowerem lub pieszo.

W ramach krajowego planu rozwoju transportu Estonia chce zwiększyć udział energii odnawialnej w sektorze transportu do 10% całej zużywanej energii – to o 9,8% więcej w porównaniu z 2011 r. Jedną z potencjalnych metod osiągnięcia tego celu jest e-mobilność. Celem estońskiego programu e-mobilności było zwiększenie udziału energii odnawialnej w transporcie oraz ograniczenie emisji CO2 z prywatnych pojazdów.

In action 

Program ELMO jest ważnym długofalowym przedsięwzięciem mającym zachęcać obywateli do powszechniejszego korzystania z pojazdów elektrycznych. Projekt został sfinansowany w ramach porozumienia o handlu uprawnieniami do emisji CO2 zawartego między rządem Estonii a japońską firmą Mitsubishi na mocy Protokołu z Kioto. Łączny budżet przyznany na rozwój ogólnokrajowej infrastruktury oraz jej pięcioletnie utrzymanie wyniósł ok. 12 mln EUR.

W celu stworzenia planowanej infrastruktury rząd zwrócił się do agencji finansowania i zarządzania projektami KredEx o nabycie od prywatnych dostawców gotowego rozwiązania technicznego wraz z umową na jego pięcioletnią obsługę. Dodatkowo firmie KredEx zlecono wyszukanie i zapewnienie miejsc na stacje ładowania oraz dopilnowanie ich podłączenia do sieci energetycznej. Wszystkie zadania składowe w ramach programu były wykonywane przez prywatne przedsiębiorstwa.

Program ELMO, który oficjalnie wystartował w środku lata 2011 r., obejmował trzy główne, równoległe etapy: rozbudowę lokalizacji, podłączenie do sieci energetycznej, a także zapewnienie gotowych rozwiązań na potrzeby urządzeń ładujących, systemu informatycznego oraz infrastruktury serwisowej. Przetarg na gotowe rozwiązanie wygrało konsorcjum pod przywództwem międzynarodowej korporacji elektrotechnicznej ABB. W skład konsorcjum wszedł także deweloper oprogramowania NOW! Innovations oraz dostawca usług G4S.

Results 

Sieć ELMO oficjalnie rozpoczęła działalność w lutym 2015 r. i składa się ze 165 standardowych szybkich ładowarek CHAdeMO[1]. Jest to pierwsza taka infrastruktura na świecie. Punkty ładowania zostały rozlokowane przy wszystkich najważniejszych drogach, w miejscowościach powyżej 5000 mieszkańców, w często uczęszczanych miejscach, np. przy stacjach paliw, kawiarniach, sklepach i bankach, a także w portach obsługujących międzynarodowych i krajowych podróżnych. Odległość między poszczególnymi stacjami wynosi 40–60 km. Obecnie 100 szybkich ładowarek znajduje się w miastach – 44 w większych miastach, 27 w Tallinnie, 10 w Tartu, 5 w Parnawie i 2 w Narwie. W pobliżu dróg rozstawiono 65 stacji. Za skorzystanie z usługi kierowcy mogą płacić przez aplikację ELMO. Innym sposobem są transakcje za pośrednictwem karty RFID działającej na zasadzie fal radiowych. Do dyspozycji użytkowników ELMO oddano także infolinię działającą całodobowo przez siedem dni w tygodniu.

W ciągu ostatnich dwóch lat popularność sieci szybkiego ładowania znacząco wzrosła. W lutym 2013 r. ze stacji skorzystano 1000 razy, natomiast w styczniu 2015 r. liczba użyć wynosiła już 11 000 w miesiącu. Z systemu obecnie korzysta 1100 kierowców, a średni czas ładowania jednego pojazdu to 20 minut.


[1] Nazwa CHAdeMO to skrót od CHArge de Move. Jest to nazwa handlowa metody szybkiego ładowania akumulatorów w pojazdach elektrycznych wykorzystującej prąd stały o wysokim napięciu i mocy 62,5 kW oraz specjalne złącza elektryczne. Rozwiązanie to jest promowane jako globalny standard branżowy przez organizację o tej samej nazwie.

Challenges, opportunities and transferability 

„Utworzenie ogólnokrajowej infrastruktury to bardzo złożone przedsięwzięcie wymagające współpracy w ramach różnych mniejszych projektów, takich jak zapewnienie lokalizacji czy przygotowanie rozwiązań technicznych i obsługi. Każdy z tych projektów był dla nas wyzwaniem”, powiedział Jarmo Tuisk, dyrektor ds. e-mobilności w firmie NOW! Innovations.

W ramach programu ELMO przygotowano dokument zawierający analizę i wytyczne ułatwiające określenie ogólnych warunków, wizji i strategii realizacji. Jak mówi Jarmo Tuisk, dobór partnerów chętnych do współpracy i posiadających odpowiednie umiejętności oraz wiedzę miał kluczowe znaczenie dla sukcesu. „Rzecz jasna ważne jest również doskonałe zarządzanie projektem”, dodaje. Realizacja przedsięwzięcia wymagała również pewnych ustępstw – decyzje dotyczące lokalizacji urządzeń były rezultatem kompromisów między przesłankami analitycznymi (ruch na drogach) a określonymi kryteriami i dostępnością miejsc.

Ponieważ estońska sieć powstała w bardzo krótkim czasie (w ciągu zaledwie dwóch lat), proces wdrażania wymagał pewnych uproszczeń. Przykładowo model jednego operatora/dostawcy usług może w przyszłości stanowić problem dla innych inwestorów, którzy będą konkurować z bardzo rozpowszechnioną ofertą. W dalszej perspektywie rząd będzie musiał zdecydować, czy i jak sieć zostanie otwarta dla innych dostawców usług oraz inwestorów.

Jak dodaje Jarmo Tuisk: „Rosnąca popularność publicznej sieci szybkiego ładowania jest wyraźnym dowodem zapotrzebowania na ogólnodostępną i łatwą w obsłudze infrastrukturę obsługi pojazdów elektrycznych. To także sygnał, że szybkie ładowanie może się sprawdzać nie tylko na autostradach, ale i w obszarach miejskich, jako że większość ładowarek rozlokowano właśnie w miastach”.

Topic: 
Clean and energy-efficient vehicles
Country: 
Estonia
City: 
National
Contact: 
Jarmo Tuisk
Author: 
Jan-Willem Van Der Pas
29 Apr 2015
24 Aug 2015