Autobusy nieemitujące spalin w europejskich miastach

Przez Sabrine Skiker / Uaktualniono: 25 May 2015

Europejskie miasta stoją w obliczu coraz większych problemów w postaci lokalnego zanieczyszczenia powietrza, emisji szkodliwego dla zdrowia CO2 oraz zatorów drogowych. Transport na terenie UE polega w 95% na paliwach kopalnych. Dywersyfikacja źródeł energii jest niezbędna dla podtrzymania dostaw energii na obszarze Unii.

W ramach finansowanego ze środków UE projektu Czysty Wodór dla Miast Europejskich (CHIC) obecnie wprowadzane są elektryczne autobusy zasilane ogniwami paliwowymi oraz stacje paliwa wodorowego. Celem przedsięwzięcia jest dalsze rozwinięcie technologii miejskich autobusów zasilanych ogniwami paliwowymi oraz zapewnienie dobrego sposobu dekarbonizacji flot europejskich miast. 

Context 

W projekcie CHIC uczestniczą 23 podmioty z ośmiu krajów: 10 firm przewozowych, ośmiu partnerów przemysłowych oraz pięć organizacji badawczych/doradczych. Łączny koszt realizacji wynosi 81,8 mln EUR, z czego 25,88 mln EUR pochodzi z dofinansowania przyznanego przez Wspólne przedsiębiorstwo FCH – publiczno-prywatne przedsięwzięcie wspierające badania, rozwój technologii i działalność informacyjną w dziedzinie technologii ogniw paliwowych oraz energii wodorowej w Europie.

Celem projektu CHIC jest zademonstrowanie, jak ważną rolę w osiągnięciu całkowitej dekarbonizacji europejskiego sektora transportu publicznego mogą odegrać elektryczne autobusy zasilane ogniwami paliwowymi, zwłaszcza gdy produkcja wodoru jest ekologiczna. Autobusy tego typu przyczyniają się też do poprawy jakości powietrza, ograniczenia hałasu i zwiększenia komfortu pasażerów oraz kierowców w miastach.

In action 

Dzięki środkom przyznanym przez FCH na ulice pięciu europejskich miastach – Argowii (Szwajcaria), Bolzano (Włochy), Londynu (Wlk. Brytania), Mediolanu (Włochy) i Oslo (Norwegia) – wyjechało dwadzieścia sześć autobusów zasilanych ogniwami paliwowymi. Kolejnych dziesięć autobusów trafiło do innych miast partnerskich w ramach odrębnie finansowanych programów, a dodatkowo uruchomiono dziewięć stacji paliwa wodorowego.

Wśród korzyści wynikających z uczestnictwa w tym projekcie można wymienić: wiążącą się z zastosowaniem technologii długoterminową strategię zmniejszenia zależności od paliw kopalnych poprzez zwiększenie wykorzystania lokalnych zasobów, nowe miejsca pracy oraz większą konkurencyjność ekonomiczną. Testowana technologia oferuje rozwiązania głównych problemów miast (lokalne zanieczyszczenie powietrza, emisja gazów cieplarnianych i hałas), a transport publiczny, jako alternatywa dla podróży samochodami, przyczynia się do ograniczania zatorów drogowych.

Miejscowości uczestniczące w projekcie czerpią bezpośrednie korzyści z autobusów demonstracyjnych, jednocześnie pomagając zmniejszać koszty technologii, a także ograniczając przyszłe wydatki na modernizację własnych flot oraz flot innych europejskich miast.

Results 

Zasięg roboczy testowanych pojazdów okazał się wystarczający do zaspokojenia potrzeb przewoźników:

Miasto

Zasięg1

Czas pracy każdego dnia2

Londyn (Wlk. Brytania)

250–300 km

18 godz.

Bolzano (Włochy)

250–300 km

12 godz.

Argowia (Szwajcaria)

180–250 km

18 godz.

Oslo (Norwegia)

200–290 km

Do 15 godz.

Mediolan (Włochy)

122 km

Do 16 godz.

Kolonia (Niemcy)

250 km

Do 10 godz.

Hamburg (Niemcy)

400 km

8–16 godz.

1. Średnie wartości oparte na pojemności zbiornika i średnim zużyciu

2. Czas pracy każdego dnia zależy od rodzaju trasy (w niektórych przypadkach jeden autobus może obsługiwać kilka linii)

W porównaniu ze starszymi generacjami autobusów zasilanych ogniwami paliwowymi zużycie paliwa jest mniejsze o 50%, a czas tankowania wynosi od 7 do 20 min (wcześniej tankowanie trwało do godziny). Warto nadmienić, że w trakcie realizacji projektu nie odnotowano problemów z bezpieczeństwem. Również dostępność stacji paliwa wodorowego jest bardzo zadowalająca (w większości przypadków ponad 98%). Dzięki dodatkowym badaniom stwierdzono pozytywne nastawienie do technologii wodorowej wśród osób pośrednio lub bezpośrednio zaangażowanych w projekt. Niemniej to poparcie z pewnością się zmieni w przypadku niewłaściwego podejścia do oczekiwań lub jeśli wewnętrzna komunikacja w ramach projektu zawiedzie.

Współpraca z wpływowymi i potencjalnie sceptycznie nastawionymi podmiotami spoza branży paliwa wodorowego dowiodła korzyści wynikających ze zrozumienia i uwzględnienia w dialogu ich perspektyw. W ramach projektu CHIC przygotowano rekomendacje dla miast zainteresowanych wdrożeniem technologii, a dodatkowo ma miejsce regularna wymiana informacji z podmiotami realizującymi dalsze projekty związane z autobusami zasilanymi ogniwami paliwowymi.

Challenges, opportunities and transferability 

Niektóre miasta napotkały problemy natury zaopatrzeniowej oraz trudności związane z procedurą udzielania pozwoleń dotyczących stacji paliw. Opóźnienia wynikające z procedur zaopatrzeniowych sugerują konieczność podniesienia świadomości technologii oraz związanych z nią problemów wśród decydentów, na przykład przez przygotowanie wspólnych standardów.

Dużą barierą technologiczną jest niewystarczająca dostępność autobusów. Sytuacja ta ma się jednak zmienić wraz z wyeliminowaniem wszystkich przeszkód i trudności wynikających z niedopracowanego łańcucha dostaw. Przewoźnicy i dostawcy autobusów współpracują ze sobą na co dzień, aby rozwiązać wszystkie problemy.

Cena za ogniwo paliwowe jest o połowę mniejsza niż w 2002 r., jednak wciąż stanowi przeszkodę. Utworzono nową koalicję miast i regionów, której celem jest osiągnięcie poprzez efekt skali wystarczającej siły sprawczej, żeby utorować drogę dla tanich i niezawodnych pojazdów.

Topic: 
Collective passenger transport
Clean and energy-efficient vehicles
Region: 
Europe-wide
Country: 
Europe-wide
Contact: 
Sabrine Skiker
Author: 
Sabrine Skiker
26 Jan 2015
25 May 2015