Angażowanie podmiotów w plan SUMP Koszyc (Słowacja)

Przez News Editor / Uaktualniono: 31 Aug 2015

Zatory drogowe, utrudnione parkowanie, słabnące zainteresowanie transportem publicznym oraz niska jakość infrastruktury dla rowerzystów i pieszych to dziś największe problemy mobilnościowe Koszyc. Chcąc je rozwiązać, miasto, korzystając z pomocy w ramach unijnego projektu ATTAC, postanowiło przygotować plan zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP), którego kluczowym elementem jest zaangażowanie mieszkańców i zainteresowanych stron. Plan, będący pierwszym planem SUMP w Słowacji, został zatwierdzony przez gminę w marcu 2014 r.

Context 

Koszyce są drugim największym miastem Słowacji liczącym ok. 240 000 mieszkańców. W 2013 r. 40% podróżnych wybierało komunikację miejską, 29% samochody, 28% przemieszczało się pieszo, a tylko 3% jeździło rowerami. Infrastruktura komunikacyjna Koszyc składa się z 34 km linii tramwajowych, 178 km linii autobusowych i 13 km linii trolejbusowych.

Od 2006 r. liczba osób korzystających z transportu publicznego maleje, dlatego też aby odwrócić ten niepokojący trend i poradzić sobie z innymi trudnościami, Koszyce postanowiły opracować plan SUMP – skuteczną, zorganizowaną i zintegrowaną metodę rozwiązywania problemów związanych z mobilnością miejską. Na Słowacji samorządy lokalne nie są prawnie zobowiązane do przygotowania i wdrożenia planów SUMP. Niemniej miasta ubiegające się o przyznanie funduszy na projekty transportu publicznego muszą przedstawić plan SUMP lub podobny projekt. 

In action 

Plan SUMP Koszyc powstał w ramach projektu ATTAC (zewnętrzny odnośnik) (atrakcyjny miejski transport publiczny dla przyjaznych miast 2011–2014) i był współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (zewnętrzny odnośnik). W 2012 r. przetarg na przygotowanie planu SUMP wygrało przedsiębiorstwo komunikacji miejskiej Koszyc – instytucja będąca w 100% własnością miasta i należąca do programu ATTAC. Przygotowanie zarysu planu SUMP zlecono Uniwersytetowi w Żylinie (zewnętrzny odnośnik), na co przeznaczono 17 000 EUR.

Proces tworzenia planu SUMP rozpoczął się w kwietniu 2013 r., a uniwersytet korzystał z wytycznych Komisji Europejskiej. Ważnym elementem opisanym w tym dokumencie jest interaktywny proces sporządzania planu SUMP: nie może to być proste podsumowanie rezultatów kolejnych faz, ale zintegrowany proces umożliwiający wspólne analizowanie sytuacji, progresywne określanie ogólnych założeń oraz zachowanie spójności środków.

Uniwersytet powołał grupę ekspertów, która nadzorowała projektowanie planu SUMP. W skład tej grupy weszli pracownicy czterech różnych działów gminy (budownictwo, urbanistyka, transport i środowisko), samorząd regionu, Ministerstwo Komunikacji, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego (zewnętrzny odnośnik); DPMK (zewnętrzny odnośnik), lokalne przedsiębiorstwo transportu publicznego, przedsiębiorstwo kolejowe, policja oraz stowarzyszenie rowerzystów (zewnętrzny odnośnik).

Eksperci z grupy spotkali się dwukrotnie, a dodatkowo utrzymywali regularny kontakt telefoniczny i mailowy. Ponadto grupa wzięła udział w trzech zorganizowanych przez gminę spotkaniach z mieszkańcami. Pierwsze, które odbyło się wiosną 2013 r. i przyciągnęło 20 uczestników, było poświęcone prezentacji projektu i głównym problemom mobilnościowym Koszyc. W drugim spotkaniu – tym razem jesienią 2013 r. – uczestniczyło 12 osób, a tematem były środki, które można podjąć. Podczas trzeciego spotkania na początku 2014 r. uczestnicy w liczbie 30 osób dzielili się uwagami na temat projektu planu SUMP. Żadne poważne zastrzeżenia nie zostały zgłoszone i w marcu 2014 r. plan SUMP Koszyc uzyskał zatwierdzenie. 

Results 

Plan SUMP Koszyc powstał w ramach projektu ATTAC (zewnętrzny odnośnik) (atrakcyjny miejski transport publiczny dla przyjaznych miast 2011–2014) i był współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (zewnętrzny odnośnik). W 2012 r. przetarg na przygotowanie planu SUMP wygrało przedsiębiorstwo komunikacji miejskiej Koszyc – instytucja będąca w 100% własnością miasta i należąca do programu ATTAC. Przygotowanie zarysu planu SUMP zlecono Uniwersytetowi w Żylinie (zewnętrzny odnośnik), na co przeznaczono 17 000 EUR.

Proces tworzenia planu SUMP rozpoczął się w kwietniu 2013 r., a uniwersytet korzystał z wytycznych Komisji Europejskiej. Ważnym elementem opisanym w tym dokumencie jest interaktywny proces sporządzania planu SUMP: nie może to być proste podsumowanie rezultatów kolejnych faz, ale zintegrowany proces umożliwiający wspólne analizowanie sytuacji, progresywne określanie ogólnych założeń oraz zachowanie spójności środków.

Uniwersytet powołał grupę ekspertów, która nadzorowała projektowanie planu SUMP. W skład tej grupy weszli pracownicy czterech różnych działów gminy (budownictwo, urbanistyka, transport i środowisko), samorząd regionu, Ministerstwo Komunikacji, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego (zewnętrzny odnośnik); DPMK (zewnętrzny odnośnik), lokalne przedsiębiorstwo transportu publicznego, przedsiębiorstwo kolejowe, policja oraz stowarzyszenie rowerzystów (zewnętrzny odnośnik).

Eksperci z grupy spotkali się dwukrotnie, a dodatkowo utrzymywali regularny kontakt telefoniczny i mailowy. Ponadto grupa wzięła udział w trzech zorganizowanych przez gminę spotkaniach z mieszkańcami. Pierwsze, które odbyło się wiosną 2013 r. i przyciągnęło 20 uczestników, było poświęcone prezentacji projektu i głównym problemom mobilnościowym Koszyc. W drugim spotkaniu – tym razem jesienią 2013 r. – uczestniczyło 12 osób, a tematem były środki, które można podjąć. Podczas trzeciego spotkania na początku 2014 r. uczestnicy w liczbie 30 osób dzielili się uwagami na temat projektu planu SUMP. Żadne poważne zastrzeżenia nie zostały zgłoszone i w marcu 2014 r. plan SUMP Koszyc uzyskał zatwierdzenie. 

Challenges, opportunities and transferability 

Udział wielu zainteresowanych stron w procesie przygotowania planu umożliwił stworzenie strategii uwzględniającej wszystkie istotne aspekty oraz sektory. „To był prawdziwy fenomen w skali Koszyc i duża pomoc podczas przygotowywania planu”, powiedział Marian Gogola, profesor na Uniwersytecie w Żylinie, przytaczając przykład wysuniętej przez mieszkańców bardzo szczegółowej propozycji rozwiązania usprawniającego linie oraz harmonogramy komunikacji miejskiej.

Niemniej profesor Gogola przyznaje, że proces można jeszcze usprawnić. Liczba osób zainteresowanych spotkaniami z mieszkańcami nie była zadowalająca. Powodem mogła być niewystarczająca lub nieskuteczna komunikacja za pośrednictwem takich kanałów, jak np. strona www gminy. „Zaangażowanie publiczne nie jest jeszcze powszechnym zjawiskiem w Słowacji”, dodaje. Jak powiedział profesor Gogola, przyciągnięcie zainteresowanych stron i mieszkańców wymaga czasu i powinno być planowane ostrożnie oraz z dużym wyprzedzeniem, tak aby zapobiec znacznym opóźnieniom. Nie należy też zapominać, jak dużym wyzwaniem jest przekonanie zainteresowanych stron do zalet projektu planu SUMP.

„To nie tylko projekt nowej wizji czy zwykły plan na papierze. To wzór zorganizowanego i zintegrowanego pakietu wdrażanych środków”, powiedział profesor Gogola. „Dokument ten można porównać do książki kucharskiej. Stanowi dla gminy wytyczne, które ułatwią dalsze rozwijanie planu SUMP oraz wdrażanie środków”.

In Depth 

Immagine di proprietà dello Scottish Resilience Development Service / CC BY-NC-SA 2.0

Topic: 
Urban mobility planning
Public and stakeholder involvement
Country: 
Slovakia
Contact: 
Marian Gogola
Author: 
Rob Jeuring
ZałącznikWielkość
PDF icon Košice SUMP (EN)4.78 MB
01 Apr 2015
31 Aug 2015